More Minor Issues

Een paar weken geleden heeft Van Thillo nog eens een interview gegeven in De Tijd. Het mantra is altijd hetzelfde: technologie is een bedreiging voor media, voor content. Maar is dat zo? Kun je die evolutie wel tegen gaan? Of is het misschien zinvol om alles eens van een andere hoek te bekijken.

Van Thillo: Business man of Media man

Van Thillo, het blijft een raar verhaal. Ik kan niet zeggen dat ik geen respect voor de man heb. Het conglomeraat dat hij heeft uitgebouwd is best wel indrukwekkend. Anderzijds komt hij regelmatig met uitspraken in de media waaruit ik toch een zeker onthechting van de maatschappij vermoed. Ik heb het er in het verleden al eens over gehad, zie de gerelateerde posts onderaan dit artikel.

Ik denk dat we een verschil moeten maken tussen Van Thillo de mediamagnaat en Van Thillo de business man. Hoewel hij zeer graag naar buiten komt als de media man, denk ik dat het vandaag de dag toch vooral de business man is die de overmacht neemt. De business man kijk naar hoe het in de toekomst mogelijk is met de core van zijn bedrijf diezelfde koers te kunnen aanhouden. Kosten-baten. Wat kan blijven, wat moet sneuvelen en wat moet hervormen. Bedoeling: het bedrijf zo (financieel) gezond mogelijk de toekomst binnen rijden. Alleen daar staan wat hindernissen in de weg, de business man gaat die hindernissen te lijf. Ik heb respect voor Van Thillo als business man.

De media man zou diezelfde realiteit anders bekijken. Die zou kijken naar hoe media in de toekomst een werkelijk verschil kan maken voor de consumenten, en daarop zijn modellen aanpassen. Ook al past dat niet meer in de oude modellen, de media man beseft dat hij die overhoop moet gooien. Ik vind dat Van Thillo als media man tekort schiet.

Het probleem

Het probleem is nochtans zeer eenvoudig, maar tegelijkertijd aards moeilijk. Van Thillo, en andere mediabedrijven steken zeer veel geld steken in de creatie van originele content, die ze dan aan de consumenten verkopen. Dat verkopen kan op verschillende manieren: rechtstreeks (bv de krant), via een 3e betaler (commerciële televisie waar de adverteerder de rekening betaalt), volgens het algemeen belang (openbare omroep), .. en alle tussenmodellen denkbaar.

Technologie zet die afleveringspistes onder druk, want er stellen zich 2 problemen waar de bestaande modellen geen antwoord op hebben: 1/ digitale reproductie is zeer makkelijk en eigenlijk niet te controleren (kopiëren); 2/ digitale beleving is veel minder te sturen dan analoog geplande (doorspoelen).

Long story short: de consument krijgt macht die hij vroeger niet had waarmee hij de modellen kan omzeilen.

En natuurlijk is dat niet goed. Want op een moment dat we beginnen merken dat die modellen gebypassed worden, is het eigenlijk te laat. En dat is exact waar we nu zijn, en waardoor we van die manke vastklampingen krijgen. Want als de modellen niet meer werken, er niet voldoende geld binnenstroomt, verlies je ook de mogelijkheid om dat geld te investeren in nieuwe content.

Technologie is niet te stoppen

Tegen dat kopiëren ingaan is eigenlijk een beetje hopeloos. Wie zei het weer .. Information (content?) wants to be free. Dan gaat het niet over gratis, wel over toegankelijkheid. Het heeft geen zin om daar kunstmatige barrières rond op te werpen, dat is het verhaal van de strohalm. Want zelfs met een zeer repressief model is dat niet houdbaar. Als het technologisch mogelijk is, en functioneel beter, dan gaat het gewoon gebeuren. En als je het zelf niet mogelijk maakt, dan neemt de markt het wel over.

Mensen willen enkel betalen voor toegevoegde waarde. Als de content die je aan banden wil leggen ergens anders vrij beschikbaar is, dan is die content as such geen toegevoegde waarde meer. Jammer, maar zo is het.

Zoeken naar waarde

Willen mensen dan niet betalen? Jawel, en dat is het net. Die willen absoluut betalen, maar je moet vinden waar hun sentimentele waarde ligt.

Bijvoorbeeld, ik ben een film fan. Ik koop en ik heb graag DVD’s omdat dat mij bevestigt in mijn identiteit. Ook al kan ik perfect die films downloaden, kopiëren, huren, .. Voor mij zit de toegevoegde waarde in de eigendom van die DVD’s. Ik kan dat voorlopig niet loslaten, puur sentiment, maar ik heb dat bij muziek bv totaal niet. Dat mag allemaal (legaal) digitaal zijn. Maar ik ken muziek liefhebbers die daar helemaal anders over denken.

Muziek is trouwens een goed voorbeeld. Ooit was dat fysieke de toegevoegde waarde omdat dat ownership mogelijk maakte, en ownership betekende dat je je eigen muziekbeleving kon sturen. Je moest een drager kopen. Vandaag de dag is dat niet meer nodig, en de mensen die het sentiment niet in de drager vinden, kopen geen CD’s meer. Maar bij muziek zijn er natuurlijk wel andere vormen van sentimentele waarde. Kijk naar optredens waar het gaat over de beleving van muziek, mensen betalen daar heel vlot veel geld voor. Of denk aan wat onze vrienden Bart en Maurice zo geniaal met Sonic Angel aan het doen zijn. Fan shares! Hoe kan je meer sentiment vinden in een muziek project dan er zelf in te investeren! En ook Spotify heeft een nieuwe waarde gevonden: mensen betalen voor onbeperkte toegang, zonder nog iets te bezitten.

Of vergelijk het ook eens met kunst. De fysieke waarde van een schilderij is heel laag. Een doek en wat verf. Toch kost een Picasso miljoenen. Nochtans perfect te kopiëren, ik kan een poster kopen en als dat wat mooi is aangepakt betaal ik daar misschien een paar 100 euro voor. Of ik kan een replica kopen dan kost het misschien een paar 1000 euro. Maar waarom is die echte Picasso zo belachelijk veel meer waard? Puur sentiment. Het zweet van de kunstenaar zit in de verf, dat maakt het schilderij niet mooier, wel sentimenteler.

En nu?

Media is herleid tot distributie, en als je daar de toegevoegde waarde van wil maken, dan moet die echt goed zijn. Wat Telenet met Yelo of Belgacom met TV overal doet bijvoorbeeld: je kan er overal aan, zonder zever. Dat is toegevoegde waarde. Alleen, dan krijg je een verschuiving naar de operators inderdaad, en dat is waar de media bedrijven zoveel schrik voor hebben. Ze verliezen de controle over hun eigen content.

Ik denk dat ze het sentiment moeten opzoeken. Een krant lezen is niet toegang tot informatie, wel een rustpunt of informatie momentum voor de lezer. De krant is niet meer de nieuws-brenger, wel de duider .. de gids van de lezer, die hem helpt triomferen in de maatschappij. En natuurlijk moet je dat principe installeren, dat gaat niet van vandaag op morgen. Overigens, ik vind dat bv De Morgen goed op weg is wat dat betreft (een gazet van Van Thillo!).

Ook naar televisie. Dat opnemen en doorspoelen, ja dat is makkelijk. Ik doe dat ook. Maar vooral om 2 redenen:

1. de meeste tv reclame is zo kut .. lang, vervelend, frequent, irrelevant, .. ik zou niet weten waarom ik daar doorheen zou moeten zitten als ik anders kan. Maar langs de andere kant zoek ik online wel de beste spotjes op en bekijk ik die vrijwillig soms 10 keer. Er is niets mis met het format, wel met de planning
2. er zijn geen goede tv avonden meer! Er is geen enkele zender die mij van pak 20u tot 23u een programmatie kan bieden waarvoor ik ook maar zou willen blijven kijken. Wat een verschil met vroeger (of is dat valse nostalgie?). Dus als ik dan al eens een tv avond wil, dan moet ik hem wel zelf samen stellen, en dat doe ik met programma’s die ik her en der heb opgenomen. Weg live kijken, hello ad skipping.

Het is een gevolg van een beetje bloedarmoede vrees ik. Je kan mensen toch niet kwalijk nemen dat ze doorspoelen, als het aanbod op niet veel trekt. Of beter gezegd, als de planning op niet veel trekt, want er zijn best wel goede programma’s. Nochtans hebben mensen niet zo veel nodig. Sociologen noemen dat het “least irritating” programma of zoiets. Ze kijken naar programma A, dat is gedaan, als programma B hun niet echt irriteert blijven ze kijken. Man bijt hond is het perfecte voorbeeld, er is niemand die dat niet kan zien.

Als Woestijnvis dan toch een bedreiging vormt met SBS, dan is het net daarom. Omdat ze als geen andere een avond tv kunnen voorzien die aangenaam, maar vooral breed en niet storend is. Waar we een tv avond in kunnen terugvinden. Niet met 1 programma waar dan wat junk rond geplakt is, maar met een waaier van titels die elkaar versterken.

Relevante vorige posts

• Een toekomst van de media
• Over vijvers em media ecosystemen
• Van Thillo - snippets
• Van Thillo, the sequel
• Over de niet toekomst van reclame

Vanaf volgend jaar kan je namelijk ook Trendwatching gaan studeren. Als postgraduaat van 1 jaar aan de Hogeschool Gent.

Lijkt me een fijne en interessante opleiding, met heel wat gerenommeerde gastdocenten. Denk aan Herman Konings en Tom Palmaerts en Maarten Leyts van Trendwolves.

Nederig schuif ik mij daar tussen, want ik ga samen met Bart De Waele het onderdeel “Digitale Technologie en Trends” verzorgen. Kan leuk worden. Mooie mix tussen theorie en praktijk zijn we al te weten gekomen.

Het is zo’n opleiding waar je moet worden toegelaten via een soort “sollicitatie”. Je moet laten zien dat je het graag zou studeren, dat het iets voor u is. Met de juiste motivatie kan dat geen probleem zijn, ga er voor!

Meer informatie op hun website, en binnenkort ongetwijfeld ook op Facebook.

Spijtig dat dat vroeger allemaal nog niet bestond. Er zijn tegenwoordig echt wel fijne opleidingen moet ik zeggen, deze en nog andere.

Oh, en als er iemand input heeft voor de cursus, nu kan het nog he :)

Ik ben een grote voorstander en verdediger van service design. Ik denk dat alle bedrijven die hun klanten en dus ook zichzelf serieus nemen, hier op 1 of andere manier mee bezig zijn of zullen zijn. Ook al beseffen ze het zelf misschien niet goed.

Het grote probleem is inderdaad dat niemand goed weet wat het juist is. Onbekend maakt onbemind. Wikipedia werkt voor een keer ook niet mee, want het enige wat je kan denken bij het openen van die pagina is: pfffff.

Nochtans is het eenvoudig: ontwikkel je producten en diensten op een manier dat ze maximaal in lijn zijn met je consumenten. Al de rest is invulling.

Ja, die invulling kan soms technologisch complex zijn. Dan heb je analysten, technici en dure consultants nodig om de juiste processen uit te tekenen en te implementeren ..

Maar even zeer kan het zeer low-tech. Ik illustreer.

Als je in een buurtsuperette een broodsnijmachine hebt staan, dan heeft het zin om daar een vrij tafeltje naast te zetten. In zo’n buurtwinkeltje gebruiken mensen vaak geen kar of mandje. Tegen dat ze bij het broodmachine zijn hebben ze misschien hun handen al vol. Of misschien hadden ze hun handen al vol toen ze binnenkwamen. Om dat brood te snijden heb je je handen nodig, dus moet je uwe brol ergens kunnen leggen. Een tafeltje is daar ideaal voor. In ieder geval beter dan de kasten, rekken of zelfs de vloer die de mensen nu gebruiken.
De echt slimme winkeliers zetten trouwens mandjes aan het broodsnijmachine. Dan kunnen de boodschappen daarin gedumpt worden, en met het mandje verder gewinkeld worden. Als je meer kunt sprokkelen is de kans groot dat je meer zal sprokkelen, en kopen.

2e voorbeeld. In het asperge seizoen is het interessant om als groentenkraam op de markt ook eieren te verkopen. Niet omdat je ongelofelijk veel extra omzet gaat draaien van al die mensen die eieren bij hun asperges willen (die extra omzet is natuurlijk meegenomen), wel omdat je uw klanten daar een dienst mee bewijst. Ze moeten maar 1 keer aanschuiven, en niet na hun groenten nog eens in de rij gaan staan bij het eierkraam(?). De kans is dan ook bestaande dat ze om die reden voor uw kraam kiezen, en niet dat van de concurrent.

(het 2e voorbeeld is hypothetisch omdat ik helemaal niet weet waar eieren verkocht worden op de markt .. wie weet wel sowieso via het groentenkraam)

Kortom, nadenken en uitrollen, dat is service design. Simpel he.

De verkiezingen staan weer voor de deur. Lokale verkiezingen deze keer. En het belooft er hard tegenaan te gaan. Pol Van Den Driessche is er al slachtoffer van geworden, en in de nasleep hebben ze er ook maar meteen voor gezorgd dat Jos Ghysen het niet in zijn hoofd krijgt om ook een partij op te richten. Waardig NOG ouder worden ofzo. Die komt er dus niet.

We kunnen met heimwee terugdenken aan de binnenkamerspolitiek van vroeger. Sterke venten die hun leven in dienst van de politiek stelde en mandaat na mandaat de accenten verschoven in een maatschappij die er stilaan op vooruit ging.

Maar zo werkt het niet meer.

Politiek is heel erg turbo geworden. Blits carrières van hippe mensen die liefst van al aardverschuivingen veroorzaken. De verzuiling bestaat niet meer en was tegelijkertijd nog nooit zo erg, want de tegenstelling eroderen het beleid niet langer, ze beuken er op in. Vandaag moet het snel gaan, en sterker nog, wordt het spel zeer visibel en plein public gespeeld.

Bij de vorige verkiezingen heeft de nationale politiek de so-sjaal-le me-die-ja ontdekt. Ineens waren we vrienden en followers of misschien fans van de mensen die in Brussel het mooie weer maken. Geïnspireerd door het succes van Obama was op sociale media aanwezig zijn niet louter meer een suggestie van de communicatie dienst, het was een directieve van de partijleiding.

Maar hoe doe je dat, social media?

Het potentieel is er sowieso. Ja het kan burgers en (aspirant) politici korter bij elkaar brengen, maar moet je op ieder bericht reageren? Hoe filter je de waardevolle dingen eruit? Hoe kan je ook toegevoegde waarde leveren aan (potentiële) kiezers. Enzovoort.
Toch allemaal wel vragen die in wat koppen zouden moeten rondschieten.

Ik zie dat potentieel bij de gemeenteraadsverkiezingen eigenlijk nog groter dan de nationale politiek. Die nationale politiek trekt via die kanalen toch altijd weer net wat te veel populisme aan: we zullen het heren en damens politici eens zeggen waar het op staat. Tof, maar die begroting moet nog steeds gemaakt worden. En de loonkost is nog steeds niet minder. Maar lokaal is die interactie veel interessanter. Het gaat over dingen die ons omringen, waar ook tegengestelde meningen verzoend moeten worden, maar deze keer pragmatisch en niet ideologisch. Waar de input van en directe communicatie met, ja, buren eigenlijk, toch tot concrete plannen en ideeën gekneed kan worden.

Gelukkig voor politici die iets minder kaas gegeten hebben van deze vormen van communiceren zijn er enkele hulpmiddelen.

Ik wil om te beginnen het boekje “vind mij leuk!” onder de aandacht brengen. Geschreven door online kameraad (ik heb hem nog nooit in het echt ontmoet) Luk Balcer, aka @nozzlechief, uit het exotische Genk. Luk heeft al wel eens wat op social media gedaan, en de politiek is hem ook niet vreemd, dus heeft hij zijn visie en ervaringen neergeschreven in een handig boekje. Volledig gratis te downloaden trouwens, als ge snel zijt .. nog tot het einde van de week. Vanaf dan kan je een papieren exemplaar bestellen. Doen zou ik zeggen.

In de categorie papier is er ook nog het boek “Later word ik politicus”, waarin ik zelf ook een hoofdstuk heb geschreven over (campagne)strategie, zoals je in deze post kon lezen. Het gaat over veel meer dan sociale media, hoewel dat er ook tussen zit, met name geschreven door de excellente @tombogman. 

in ieder geval, kom binnenkort niet klagen dat ge u niet hebt kunnen voorbereiden! Al vrees ik dat het er voor onze burgemeester, de heer Louis Tobback, toch net niet meer zal inzitten.